Doğalgaz Kaçağı Belirtileri ve Kaçak Anında Yapılması Gerekenler

Doğalgaz, doğru tesisat ve bilinçli kullanımla güvenli bir enerji kaynağıdır. Ancak tesisattaki bir hasar, gevşemiş bir bağlantı ya da yıpranmış bir hortum doğalgaz kaçağına yol açabilir. Kaçak anında doğru davranmak, olası bir kazanın önüne geçmenin en etkili yoludur. Bu yazıda doğalgaz kaçağının belirtilerini, kaçak şüphesinde izlemeniz gereken adımları ve kesinlikle kaçınmanız gereken hataları ele alıyoruz. Kahramanmaraş'ta ve Türkiye'nin her yerinde doğalgaz acil durumları için aranacak numara 187'dir.

Doğalgaz Kaçağı Nasıl Anlaşılır?

Doğalgaz aslında renksiz ve kokusuzdur. Kaçakların fark edilebilmesi için gaza kendine özgü kokusu olan bir madde eklenir. Bu nedenle en önemli uyarı işareti kokudur. Kaçağı gösterebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

• Gaz kokusu: Çürük yumurtayı andıran keskin bir koku, kaçağın en belirgin işaretidir.
• Tıslama ya da ıslık sesi: Boru, vana veya cihaz bağlantılarının yakınından gelen ince bir ses, basınçlı gazın kaçtığını gösterebilir.
• Açıklanamayan tüketim artışı: Kullanım alışkanlıklarınız değişmemesine rağmen sayaç değerinde ya da faturanızda beklenmedik bir artış görüyorsanız tesisatı kontrol ettirmeniz gerekir.
• Dış hatlarda olağan dışı durumlar: Bahçeden geçen hatların çevresinde nedensiz kuruyan bitkiler ya da su birikintilerinde kabarcıklanma da dikkat edilmesi gereken işaretlerdendir.

Koku hafif olsa bile görmezden gelmeyin. Doğalgaz kokusu hiçbir durumda normal kabul edilmemelidir. Uzun süre aynı ortamda kalan kişiler kokuya alışarak onu fark etmeyebilir; nezle gibi koku alma duyusunu etkileyen rahatsızlıklar da kokunun algılanmasını zorlaştırır. Bu nedenle eve dışarıdan gelen birinin gaz kokusu aldığını söylemesi mutlaka ciddiye alınmalıdır.

Gaz Kokusu Aldığınızda Yapmanız Gerekenler

Kaçak şüphesinde sakin kalmak ve adımları doğru sırayla uygulamak çok önemlidir:

1. Elektrik düğmelerine dokunmayın. Lambaları açıp kapatmayın, prizdeki fişleri çekmeyin, kapı zilini kullanmayın. Küçük bir kıvılcım bile tehlikeli olabilir.
2. Ateş kaynaklarını kullanmayın. Çakmak ya da kibrit yakmayın, sigara içmeyin; ocak ve diğer gazlı cihazları çalıştırmayın.
3. Vanayı kapatın. Güvenli şekilde ulaşabiliyorsanız cihaz vanalarını ve sayaç girişindeki ana vanayı kapatın.
4. Ortamı havalandırın. Kapı ve pencereleri sonuna kadar açarak gazın dışarı çıkmasını sağlayın.
5. Binayı terk edin. Ev halkını ve gerekiyorsa komşularınızı zil çalmadan, kapıyı tıklatarak ya da seslenerek uyarın. Asansör kullanmayın.
6. Dışarıdan 187'yi arayın. Güvenli bir mesafeye ulaştıktan sonra 187 Doğalgaz Acil hattını arayın; adresinizi ve durumu açıkça bildirin.

Arama yaparken kaçak olan ortamda değil, bina dışında olmanız gerekir. Ekip gelene kadar binaya girmeyin ve başkalarının da girmesine engel olun.

Kaçak Anında Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler

• Kaçağın yerini çakmak, kibrit ya da herhangi bir alevle aramayın.
• Aspiratör, vantilatör veya fan gibi elektrikli cihazları çalıştırmayın.
• Kaçak ortamında cep telefonu ya da ev telefonuyla görüşme yapmayın.
• Tesisatı kendiniz onarmaya, bağlantıları sıkmaya ya da sökmeye çalışmayın.
• Yetkili ekip güvenli olduğunu bildirmeden içeri dönmeyin, vanaları yeniden açmayın ve cihazları çalıştırmayın.

Apartmanlarda ve Ortak Alanlarda Kaçak Şüphesi

Gaz kokusunu dairenizde değil de merdiven boşluğunda, bodrum katta ya da sayaçların bulunduğu ortak alanda alıyorsanız aynı kurallar geçerlidir. Elektrik düğmelerine ve asansöre dokunmadan, mümkünse kapı ve pencereleri açarak binadan çıkın. Dışarıda güvenli bir noktadan 187'yi arayın ve bina yönetimini bilgilendirin.

Bu tür durumlarda "Başka biri haber vermiştir." diye düşünmeyin. Kaçağı fark eden herkesin bildirim yapması, ekiplerin en kısa sürede bilgilendirilmesini sağlar. Merkezi sistemle ısınan binalarda kazan dairesinden gelen kokular da aynı ciddiyetle ele alınmalıdır.

Karbonmonoksit: Kokusuz Ama Ciddi Bir Tehlike

Gaz kaçağı ile karbonmonoksit zehirlenmesi sık karıştırılır; ancak ikisi farklı risklerdir. Karbonmonoksit, yakıtın tam yanmaması sonucunda oluşan renksiz ve kokusuz bir gazdır. Tıkalı ya da hatalı bağlanmış bacalar, yetersiz havalandırma ve bakımsız cihazlar bu riski artırır.

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve uyuşukluk gibi belirtiler birden fazla kişide aynı anda görülüyorsa ortamı hemen havalandırın, cihazı kapatın ve dışarı çıkın. Belirtiler sürüyorsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Ocak alevinin mavi yerine sarı ya da turuncu yanması da yanmanın düzgün olmadığına işaret edebilir; bu durumda cihazı yetkili servise kontrol ettirin.

Karbonmonoksit dedektörü, bu görünmez tehlikeye karşı ek bir güvenlik katmanı sağlar. Ancak dedektör, baca ve cihaz bakımının yerine geçmez.

Kaçak Riskini Azaltmak İçin Alınabilecek Önlemler

• Tesisata yapılacak her türlü değişikliği yalnızca yetkili firmalara yaptırın.
• Ocak bağlantı hortumunun ezilmediğinden, sıcak yüzeylere değmediğinden ve kullanım süresinin dolmadığından emin olun.
• Kombi ve diğer gazlı cihazların bakımını düzenli olarak yaptırın.
• Boruların üzerine yük asmayın, darbe alabilecek noktalarda korunmalarını sağlayın.
• Uzun süre evden ayrılacaksanız ocak vanasını kapatın; kombinin donma koruması için kullanım kılavuzundaki önerilere uyun.
• Gaz alarm cihazı ve karbonmonoksit dedektörü kullanmayı değerlendirin.

Kaçak Giderildikten Sonra

Acil ekip kaçağın kaynağını tespit edip güvenliği sağladıktan sonra, tesisatta onarım gerekiyorsa bu işlem yetkili bir tesisat firması tarafından yapılmalıdır. Onarımın ardından gerekli kontroller tamamlanmadan gazı kendiniz açmayın. Kaçağın nedeni bir cihaz arızasıysa, cihaz da yetkili servis tarafından kontrol edilmeden kullanılmamalıdır.

Kaçağın nedeni öğrenildikten sonra benzer bir durumun tekrarlanmaması için alınması gereken önlemleri de konuşun. Örneğin yıpranmış bir hortum nedeniyle kaçak oluştuysa diğer cihaz bağlantılarının da kontrol edilmesi yerinde olur.

Kahramanmaraş, Afşin ve Elbistan'da doğalgaz tesisatınızın kontrolü için Prizma Doğalgaz'dan keşif randevusu alabilirsiniz; acil kaçak durumlarında ise her zaman önce 187'yi arayın.