Petek Temizliği Nasıl Yapılır? İlaçlı ve Makineli Yöntem

Kombili ısıtma sistemlerinde zamanla görülen en yaygın sorunlardan biri, peteklerin eskisi kadar iyi ısınmamasıdır. Bunun en sık nedenlerinden biri, tesisatın içinde biriken tortu ve çamurdur. Petek temizliği, bu birikintileri tesisattan uzaklaştırarak ısıtma sisteminin daha sağlıklı çalışmasına yardımcı olur. Bu yazıda petek temizliğinin hangi durumlarda gerektiğini ve ilaçlı ile makineli yöntemlerin nasıl uygulandığını anlatıyoruz.

Peteklerde Tortu Neden Birikir?

Kombili sistemlerde ısıtma suyu, kombi ile petekler arasında kapalı bir devrede dolaşır. Bu su yıllar içinde metal yüzeylerle temas ettikçe korozyon ürünleri oluşur. Tesisatın ilk kurulumundan kalan artıklar, sisteme eklenen sudaki mineraller ve zamanla oluşan pas, koyu renkli bir çamur hâlinde birikir. Bu birikinti ağırlığı nedeniyle çoğunlukla peteklerin alt bölümüne çöker.

Tortu, suyun peteklerin içinde serbestçe dolaşmasını engeller. Bunun sonucunda petekler daha az ısı verir, kombi istenen sıcaklığa ulaşmak için daha uzun çalışır ve kombinin ısı değiştiricisi ile pompası zorlanabilir. Sık su takviyesi yapılan tesisatlarda sisteme her seferinde yeni mineral ve oksijen girdiği için birikinti daha hızlı oluşabilir.

Petek Temizliği Ne Zaman Gerekir?

Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı, tesisatınızda tortu birikmiş olabileceğine işaret eder:

• Peteğin üst kısmı sıcakken alt kısmının soğuk kalması
• Bazı peteklerin hiç ya da çok geç ısınması
• Evin ısınma süresinin eskisine göre belirgin biçimde uzaması
• Peteklerin havası alınırken koyu renkli veya çamurlu su gelmesi
• Kombiden kaynamayı veya tıkırtıyı andıran sesler gelmesi

Petek temizliği için herkes için geçerli sabit bir süre yoktur. Tesisatın yaşı, kullanılan malzemeler, suyun özellikleri ve daha önce yapılan bakımlar bu ihtiyacı belirler. Belirtiler ortaya çıkmadan, kombi bakımı sırasında tesisatın durumunu da değerlendirtmek iyi bir yaklaşımdır. Kahramanmaraş'ta ısıtma sezonu başlamadan yapılan kontroller, kışın ortasında ısınma sorunu yaşama ihtimalini azaltır.

İlaçlı (Kimyasal) Petek Temizliği

İlaçlı yöntemde ısıtma tesisatına bu iş için üretilmiş bir temizleme kimyasalı eklenir. Sistem belirli bir süre çalıştırılarak kimyasalın tesisatın tamamında dolaşması sağlanır. Kimyasal, tortuları çözer veya suyun içinde askıda kalmalarını sağlar. Ardından tesisat boşaltılır ve temiz suyla iyice yıkanır. Uygulamaya göre son aşamada, tesisatı korozyona karşı korumaya yardımcı olan bir koruyucu eklenebilir.

Bu yöntemde dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Kullanılan ürünün tesisattaki malzemelere ve kombiye uygun olması
• Kimyasalın üreticinin önerdiği dozaj ve sürede kullanılması
• Temizlik sonrasında tesisatın yeterince durulanması

Eski ve korozyona uğramış tesisatlarda, tortunun kapattığı zayıf noktalar temizlik sonrasında sızıntı olarak ortaya çıkabilir. Bu nedenle tesisatın durumu işlemden önce değerlendirilmelidir.

Makineli Petek Temizliği

Makineli yöntemde tesisata, bu iş için tasarlanmış bir temizleme pompası bağlanır. Makine, tesisat içinde yüksek debide su dolaştırarak tortuları yerinden söker ve dışarı taşır. Bazı makineler akış yönünü değiştirerek daha etkili bir temizlik sağlar. Petekler gerektiğinde tek tek veya gruplar hâlinde yıkanır; böylece her peteğin içi ayrı ayrı temizlenebilir.

Uygulamada makineli temizlik çoğu zaman uygun bir temizleme kimyasalıyla birlikte yapılır. Kimyasal tortuyu çözerken makine, çözünen ve yerinden kopan birikintinin tesisattan fiziksel olarak atılmasını sağlar. İşlem sırasında tesisattan çıkan suyun rengi, temizliğin ilerleyişi hakkında da fikir verir.

Hangi Yöntem Seçilmeli?

Doğru yöntem; tesisatın yaşına, tortu miktarına, boru ve petek tipine ve sistemin genel durumuna göre belirlenir. Hafif kirlenmiş tesisatlarda ilaçlı yöntem yeterli olabilirken yoğun tortu bulunan sistemlerde makineli temizlik daha iyi sonuç verir. Yerden ısıtma sistemleri ise kendine özgü bir uygulama gerektirir. Bu kararı yerinde inceleme yapmadan vermek doğru değildir.

Yerinde yapılan incelemede genellikle şu konular değerlendirilir:

• Tesisatın yaşı ve kullanılan boru türü
• Petek sayısı ve peteklerin tipi
• Kombinin genel durumu ve son bakım tarihi
• Vanaların çalışır durumda olup olmadığı
• Bağlantı noktalarında daha önceden kalma sızıntı izleri
• Peteklerden alınan suyun rengi ve tortu yoğunluğu

Bazı tesisatlarda temizlik sonrasında kombinin dönüş hattına bir tortu ayırıcı (manyetik filtre) eklenmesi, yeniden birikmeyi yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Bu tür bir eklemenin gerekip gerekmediği de tesisatın durumuna göre değerlendirilir.

Petek Temizliği Sonrasında Yapılması Gerekenler

• Tesisatın yeniden doldurulması ve peteklerin havasının alınması
• Kombi basıncının üreticinin önerdiği değere getirilmesi
• Bağlantı noktalarında sızıntı kontrolü yapılması
• Sistemin çalıştırılarak tüm peteklerin ısındığının gözlenmesi
• Gerekiyorsa petek vanalarının dengeli ısınma için yeniden ayarlanması

Temizliğin etkisini korumak için kombi basıncını düzenli aralıklarla kontrol etmeniz ve sık su takviyesi gerekiyorsa bunu bir kaçak belirtisi olarak değerlendirmeniz önemlidir. Petek temizliğini kombi bakımıyla birlikte planlamak, sistemin bir bütün olarak kontrol edilmesini sağlar. Tesisata gelişigüzel kimyasal eklemek ise cihaza ve tesisata zarar verebileceği için önerilmez. Ayrıntılı bilgi için petek temizliği ve kombi bakımı sayfamızı inceleyebilirsiniz. Kahramanmaraş, Afşin ve Elbistan'da petek temizliği için Prizma Doğalgaz'dan keşif randevusu alabilirsiniz.